Theo kịch bản dự báo trung bình của Vụ Dân số Liên Hiệp Quốc, dân số thế giới sẽ đạt mức 7 tỷ người vào ngày 31.10.2011. Đồng thời, Liên Hiệp Quốc cũng ra lời kêu gọi “Thế giới 7 tỷ người: Chúng ta cùng giúp đỡ nhau để sống”. Khi dân số tăng cao, môi trường là một trong những vấn đề cần được quan tâm nhiều hơn. Trong khi hiện nay, môi trường sống ngày càng bị ô nhiễm và tài nguyên thiên nhiên đang chịu sự khai thác triển để của con người. Cần thiết phải có những giải pháp tích cực, hiệu quả nhằm nâng cao công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức người dân bảo vệ môi trường sống và hướng đến sự phát triển bền vững của xã hội.
Một trong những vấn đề cần được quan tâm hiện nay nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường là giảm thiểu lượng rác thải phát sinh đặc biệt là vấn đề rác thải trong đô thị. Hiện nay, những con số đáng báo động về lượng rác thải phát sinh, về kinh phí đầu tư cho vấn đề thu gom, xử lý chất thải rắn, bãi chôn lấp, cũng khiến toàn xã hội và giới chuyên môn phải quan tâm hơn nữa về vấn đề rác thải – ô nhiễm môi trường – ngân sách phải trả. Bởi rác thải đã và đang gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng đối với môi trường tự nhiên, sức khỏe con người, kinh tế, xã hội. Bên cạnh đó, vấn đề rác thải công cộng chưa được người dân và chính quyền quan tâm đúng mức. Một ví dụ điển hình là hệ thống Thung rac công cộng hiện nay chưa được sử dụng triệt để và ý thức người dân, một yếu tố đóng vai trò rất quan trọng để thúc đẩy các hoạt động tuyên truyền, thực hiện bảo vệ môi trường hiệu quả lại chưa được quan tâm.
Từ những vấn đề nêu trên, đề tài “Thiết kế mô hình thùng rác công cộng đa năng” có nhiệm vụ là thiết kế, lắp đặt một hệ thống thùng rác công cộng có nhiều chức năng hơn hệ thống thùng rác công cộng thông thường tại khu vực công cộng như bến xe, nhà ga, trạm dừng xe buýt, đường phố… nhằm mục tiêu chung cải thiện nhược điểm tồn tại của hệ thống thùng rác công cộng hiện nay, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân và chất lượng môi trường không gian công cộng, thông qua các mục tiêu cụ thể như sau:
Thiết kế một mô hình thùng rác công cộng đa năng nhằm thu hút, tạo điều kiện thuận lợi giúp người dân nâng cao ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng thùng rác công cộng đa năng.
Giúp người dân ở khu vực đặt thùng rác có một hệ thống thùng rác công cộng đa năng, thuận tiện, dễ dàng sử dụng và bảo vệ môi trường xung quanh sạch sẽ, đảm bảo sức khỏe cho người dân tại khu vực.
Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích của việc phân loại rác tại nguồn và tận dụng lượng rác tái chế.
Giúp nâng cao năng suất, tăng thu nhập thông qua việc bán rác tái chế, và hiệu quả công việc của người lao công.
Qua quá trình nghiên cứu và triển khai mô hình thí điểm thực tế trong khoảng thời gian 3 tháng. Đề tài “Thiết kế mô hình thùng rác công cộng đa năng” đã đạt được những kết quả như sau:
Về kết quả:
Nhóm nghiên cứu đã thiết kế hoàn chỉnh mô hình thùng rác công cộng đa năng với các chức năng như: phân loại rác tại nguồn, ép rác, thu gom nước rỉ rác, cung cấp thông tin và tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân.
Triển khai thí điểm thành công mô hình thùng rác công cộng đa năng.
Thùng rác công cộng trở nên thân thiện hơn với người sử dụng
Người sử dụng tích cực tham gia sử dụng các chức năng của thùng rác công cộng đa năng.
Thùng rác công cộng đa năng đem lại những lợi ích về kinh tế, môi trường, xã hội lớn hơn thùng rác công cộng thông thường.
Người dân đã bắt đầu có ý thức, quan tâm đến bảo vệ môi trường hơn, thông qua việc bỏ rác đúng quy định, phân đúng loại rác khi bỏ rác, đọc thông tin môi trường và lấy những tờ quảng cáo về các mẹo vặt môi trường.
Nói tóm lại, đề tài trong giai đoạn nghiên cứu đã đạt được những thành công nhất định, đáp ứng được những mục tiêu đã đặt ra. Ý tưởng về thùng rác công cộng đa năng đã được đã thực hiện và triển khai thí điểm thành công trên thực tế trên thực tế, đây sẽ là bước mở đầu cho một giải pháp thiết thực, hiệu quả. Đề tài đã tập trung vào chức năng chính là yếu tố thông tin, tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, tạo cơ hội cho người dân dễ dàng tiếp cận với những giải pháp bảo vệ môi trường đơn giản, hiệu quả như: các mẹo vặt môi trường, các tờ quảng cáo thông tin về môi trường, tạo cơ hội cho người dân thực hiện thói quen phân loại rác tại nguồn, khai thác triệt để lợi ích từ rác tái chế, tái sinh và khai thác được “nguồn tài nguyên rác thải”.
Tuy vẫn chưa phổ biến rộng khắp ở thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung, nhưng thùng rác công cộng đa năng trong tương lai rất có nhiều tiềm năng tồn tại và phát triển nếu nhận được sự quan tâm và đầu tư thích đáng bởi mô hình này mang đa chức năng và đáp ứng được lợi ích của cả ba lĩnh vực: môi trường - kinh tế - xã hội. Khi đó nó sẽ trở thành một giải pháp hữu hiệu giúp người dân hình thành thói quen bảo vệ môi trường, yêu môi trường và hướng đến sự phát triển bền vững trong tương lai.
